Herkes ve Hiç Kimse İçin Bir Kitap: Böyle Buyurdu Zerdüşt

Friedrich Nietzsche'nin felsefe tarihini sarsan, edebiyat ve düşünceyi birleştiren başyapıtı "Böyle Buyurdu Zerdüşt" (Also sprach Zarathustra), sadece bir kitap değil, insan zihninin sınırlarına yapılan bir yolculuktur. Nietzsche'nin "yazdığım en derin eser" olarak tanımladığı bu kitap, okuyucusunu sarsmak, uyandırmak ve değiştirmek ister.

Rafhane okurları için bu derin eserin özetini, temel kavramlarını ve zihinlere kazınan en etkileyici 15 alıntısını derledik.

Zerdüşt'ün Dağdan İnişi

Kitap, başkahraman Zerdüşt'ün (Zarathustra) on yıllık bir inzivanın ardından dağdaki mağarasından inip insanların arasına karışmasıyla başlar. Zerdüşt, bilgelik doludur ve bu bilgeliği insanlarla paylaşmak ister. Ancak pazaryerine indiğinde, insanların onu anlamadığını, sadece eğlence ve rahatlık peşinde koşan "son insan" olduklarını fark eder.

Eser, kronolojik bir olay örgüsünden ziyade, Zerdüşt'ün vaazları, şiirsel konuşmaları ve yolculuğu sırasındaki karşılaşmaları üzerine kuruludur. Dört ana bölümden oluşan kitapta Zerdüşt; devlet, din, ahlak, erdemler, evlilik ve dostluk gibi pek çok konuyu eleştirir ve yeniden yorumlar.

Kitabın Temel Kavramları

Kitabı anlamak için Nietzsche'nin sunduğu üç ana fikri kavramak gerekir:

1. Tanrı Öldü: Bu, Nietzsche'nin en ünlü sözüdür ancak genellikle yanlış anlaşılır. Nietzsche burada fiziksel bir ölümden değil, geleneksel ahlaki değerlerin ve inanç sistemlerinin modern insan üzerindeki otoritesini yitirmesinden bahseder. İnsan artık kendi değerlerini yaratmak zorundadır.
2. Üstinsan (Übermensch): Zerdüşt'ün insanlığa sunduğu hedeftir. İnsan, hayvan ile Üstinsan arasında gerilmiş bir iptir. Üstinsan; sürü içgüdüsünden kurtulmuş, kendi değerlerini yaratan, hayatı tüm acıları ve sevinçleriyle kucaklayan bireydir.
3. Bengi Dönüş (Ebedi Dönüş): Nietzsche'nin en ağır düşüncesidir. "Hayatını, şu an yaşadığın ve yaşamış olduğun gibi, sayısız kez daha yaşamak zorunda kalsaydın ne yapardın?" sorusunu sorar. Bu düşünceyi kabul edebilmek ve her anı tekrar yaşamayı isteyecek kadar sevmek, yaşamı olumlamanın zirvesidir.

Böyle Buyurdu Zerdüşt Kitabından 15 Unutulmaz Alıntı

Nietzsche'nin aforizmatik üslubu, kitabın her sayfasını alıntılanmaya değer kılar. İşte sizin için seçtiğimiz en çarpıcı 15 söz:

1. "İnsan, hayvanla Üstinsan arasına gerilmiş bir iptir. Uçurumun üzerinde bir ip."

2. "Kendi alevlerinizde yanmaya hazır olmalısınız: Önce kül olmadan kendinizi nasıl yenileyebilirsiniz?"

3. "Yükselmek istediğimiz zaman yukarı bakarız. Ama yükselmişsek aşağı bakarız."

4. "Siz, yükselmek isteyince yukarı bakarsınız. Bense aşağı bakarım, çünkü yükselmişim."

5. "Çöllerde yaşayan o münzevi, kendinden çok şey verdi mi, diye sormaz. O verir, çünkü ruhu taşmaktadır."

6. "Sessizliğin en derin olduğu yerde, sözcüklerin ağırlığı da en fazladır."

7. "Bir dostta, en iyi düşmanını bulmalısın. Ona karşı koyduğunda, kalbin ona en yakın olmalı."

8. "İnsanın büyüklüğü, bir amaç değil, bir köprü oluşundadır."

9. "Beni öldürmeyen şey, beni güçlendirir." (Bu fikir kitabın ruhuna hakimdir, ancak birebir cümle Nietzsche'nin 'Putların Alacakaranlığı' kitabında da geçer, Zerdüşt bağlamında ise savaşçı ruhu temsil eder.)

10. "Kimine göre yalnızlık, hasta kişinin kaçışıdır; kimine göre de, hasta kişilerden kaçıştır."

11. "Gecedir: Şimdi konuşur daha yüksek sesle, bütün fışkıran pınarlar. Ve benim ruhum da fışkıran bir pınardır."

12. "Sevginizde saygı da olsun; sevilen kişi, sevenin kendisinden daha yüksekte olduğunu hissetmelidir."

13. "Benim gitme zamanım geldi, sizin de. Yollarımız ayrılıyor. Ben ölmeye gidiyorum, siz yaşamaya. Hangisinin daha iyi olduğunu kimse bilemez."

14. "Devlet, soğuk canavarların en soğuğudur. Ve soğuk soğuk yalan söyler; ve şu yalan dökülür dudaklarından: 'Ben devletim, ben halkım.'"

15. "Ve dans etmeden geçirdiğimiz her günü kayıp saymalıyız! Ve kahkaha atılmayan hiçbir gerçeği, gerçek saymamalıyız!"

Neden Okumalısınız?

Böyle Buyurdu Zerdüşt, bir çırpıda okunup bitirilecek bir roman değildir. Başucunuzda durması, dönüp dönüp okunması gereken bir rehberdir. Eğer kendinizi sorgulamak, yerleşik düşüncelerin ötesine geçmek ve Nietzsche'nin o gürleyen sesiyle tanışmak istiyorsanız, bu kitap kütüphanenizin en özel yerinde olmayı hak ediyor.

Daha fazla kitap incelemesi ve edebiyat dünyasından seçkiler için Rafhane.com’u takip etmeye devam edin.